Fibo Kafe – Şant Manukyan ile Söyleşi

Kategori: Röportaj / Yazar: fibobulten

Şantt Manukyan Kimdir

İstanbul Üniversitesi İngilizce İşletme bölümünde lisans eğitimi alan Şant Manukyan, yüksek lisans programını da Cornell Üniversitesi MBA dalında tamamladı. 2002 yılında İş Yatırım Uluslararası Piyasalar bölümünde göreve başlamış, 2007 yılında Uluslararası Piyasalar Müdür Yardımcısı görevine getirilmiştir. Global Stratejist olan Şant Manukyan, Kasım 2012 itibariyle de Uluslararası Piyasalar Müdürü konumunda görevine devam etmektedir. Global ekonomik durumun yatırımcılara yansıtılarak yabancı hisse senedi, foreks ve emtia stratejilerinin belirlenmesinden ve bu stratejilere yönelik yatırımcı tavsiyeleri oluşturulmasından sorumludur.

Size göre derinlikli piyasalar ile kripto arasında teknik ve temel analiz açısından en belirgin fark nedir?

Kripto olarak tüm piyasayı baz alırsak doğru bir karşılaştırma olmaz. 1593. sıradaki bir kripto ile hisse piyasasının karşılaştırılabilecek bir yanı olduğunu düşünmüyorum. Ancak ilk 10 kripto ile diğer piyasalar karşılaştırılabilir. Teknik analize inanıyorsanız aslında neyi analiz ettiğiniz çok fark etmez. Yeter ki elinizde yeterince veri bulunsun.

Ben teknik analistlerin üçüncü boyutu yani zamanı devamlı olarak ihmal ettiğini görüyorum. Bu açıdan elbette en fazla veri Bitcoin’de var. Temel değerleme yöntemi ise biraz daha zor. Bir hisse veya sabit getirili varlıkta olduğu gibi nakit akışından bahsetmek zor. Çok parlak bir beyin değilim, ben MetCalfe kuralının bir türevini kullanıyorum. Bence herhangi bir kriptonun değeri kullanım alanına/popülaritesine bağlıdır.

Kriptoyu, piyasa yapıcı hareketlerine daha az duyarlı hale getirecek şeyler neler olabilir? Sınırlı maksimum supply bu bakımdan riskli değil mi?

Sınırlı arz tüm kriptoların karakteristiği değil. Ve unutmamak gerek ki Bitcoin dominant olsa da sadece 10 yıllık bir geçmiş en iyi model olduğunu da göstermez. Ama genel olarak tespit doğru, sınırlı arz daha zayıf derinlik olarak yorumlanabilir. Ama sorun arzın sınırlı olması kadar var olan büyüklüğün de belirli ve az sayıda elde toplanmış olması. Manipülasyon her piyasada suçtur ve bunun önlenmesine yönelik kuralların netleştirilmesi gerekir. Ayrıca kıvamında türev piyasalar, eğer fiziki teslimat varsa, işleyişin daha sağlıklı olmasına, arbitraj yapanların dengeyi sağlamasına vs neden olur.

Wall Street’in, kripto ekonomisini benimseyeceğimi düşünüyor musunuz?

Aslında benimsedi demek mümkün. Çeşitli hedge fonlar çoktan kuruldu ve ana firmaların da dolaylı olarak, yani startup’lara yatırım yaparak/satın alarak, doğrudan şirket içinde masalar kurarak veya türev ürünlerle kriptoları talep eden müşterilerine sunduklarını görüyoruz.

Token ekonomisine dayalı ülkesel bazda veya globalde bir ekonomi modeli olası mı?

Elbette ama;

1. Yeterince kolay ve geniş kullanım söz konusu olacak mı?

2. Ekonomik büyümeye uyum sağlayacak bir yapıda mı olacak?

3. Legal altyapısı global bazda kabul görecek mi? gibi sorması kolay cevaplaması ve hayata geçirilmesi zor noktaların netleştirilmesi gerek.

Venezuela petrol ticaretini petro ile yapmak yerine bolivar ile yapacaklarını açıklasa ne olurdu? Bir devlet başkanının ICO tanıtımı yapıyor olması gelecek için ne anlama geliyor?

Hiçbir şey olmazdı. Doları aradan çıkartarak karşılıklı para birimleri ile ticaret yapma fikri kağıt üstünde güzel, pratikte anlamsız bir fikirdir. Hiçbir ülke bolivar gibi sabahtan akşama değer yitiren bir para birimini taşımak istemez. Bu nedenle ikinci aşamada elindeki bolivarı yeniden dolara dönecektir. ABD doları, ordusu veya ekonomik büyüklüğü nedeni ile değil borçlanma piyasasının derinliği ve güvenilirliği nedeni ile rezerv paradır. Şayet petro doğru dizayn edilse çok önemli bir adım olabilirdi. Ancak maalesef değil.

YouTube yayınlarınızda sık sık kripto paraların “günlük hayatta” kullanılmaya başlamasının öneminden bahsediyorsunuz. Sizce ne olursa bunu başarılmış kabul edersiniz?

Starbucks’tan kahvenizi aldığınızda tamamdır 

Siz milyarlarca dolarlık bir şirketin CEO’su olsanız merkezî mi yoksa desantralize bir coin ile mi çalışmayı tercih ederdiniz?

Amazonun CEO’su olsam şu anda AMZNcoin ile işlem yapıyor olurdunuz.

İş yatırım ve Şant Manukyan kripto paralara nasıl bakıyor ve bununla ilgili kurum olarak bir çalışmanız var mı?

Kurum adına konuşamam. Ben iş modelini beğendiğim bir coin’se ve portföyümde benzeri yoksa alıyorum.

Sizce Bitcoin’i kim yönetiyor? Arkasında kim(ler) var?

Amerikalıların sosyal ilişkiler için söylediği ama her ortamda kullanılabilecek bir lafı vardır: “Sometimes a cigar is just a cigar.” Her şeyi bir komplo teorisine bağlamak aslında gerçeğin görülmesinin önünde en büyük engel. Ve “sıradan” insanı “önemsizleştirmeye” yönelik bir adım. Bitcoin’in arkasında kimse yok.

Blog yazarı Matt Branton, 7 Nisan 2014’te “Kendinizden utanmalısınız çocuklar. Bir yandan Bitcoin ve getirdiği devrimsel değişiklikleri savunurken diğer yandan gülünç altcoin’leri şişirmekle uğraşamazsınız” dedi. O dönemdeki altcoin sayısı yaklaşık 500, şu an bu sayı 2000’in üzerinde. Bunu nasıl yorumlamalıyız? Ortada bir altcoin çöplüğü olduğunu düşünüyorsanız piyasa bu çöplükten ne zaman temizlenecek?

Evet var çünkü her iyi fikir finansal olarak da başarılı bir fikir değildir. Bu ICO’ların bir kısmı tamamen sahtekarlık bir kısmı güzel ama uygulama alanı sınırlı ICO’lar. Bu nedenle büyük çoğunluğu ya silinecek ya da dar alanda paslaşmalarla sınırlı kalacak.

Bitcoin ve altcoin madenciliği hakkındaki görüş ve ön görüleriniz nelerdir?

Ethereum’da POW’dan POS’a geçiş çalışması tamamlanırsa, ki Vitalik sona yaklaştığımızı söyledi, büyük olay derim.

12 Aralık 2017’de Syscoin’i de içeren bir Tweet paylaşmıştınız. SYS ile ilgili düşünceleriniz nelerdir? Beklentiniz devam ediyor mu?

Evet iş modelinden hâlâ umutluyum ama tabii fiyat hareketi ayı piyasasına fazla direnemedi maalesef.

Analiz yaparken “Olmazsa olmaz” dediğiniz şeyler nelerdir?

Einstein: “Eğer bir konuyu bir çocuğa anlatamıyorsanız kendiniz de anlamamışsınız demektir.” diyor. Önce neyi analiz ettiğimi anlamak isterim.

Kendinizi “hoca değil, öğrenci” olarak tanımlıyorsunuz. Türkiye kripto para ekosistemindeki insanlar bunu nasıl anlamalı?

Genelde dünya ama özelde kripto evreni çok çabuk değişiyor. Üstelik değişimi yaratanlar da benim gibi finansçılar değil yazılımcılar, girişimciler, hackerlar vs vs. Yani benden çok daha zeki ve konusuna hakim insanlar. Böyle bir ortamda öğrenmekten, dinlemekten vazgeçerek kendinizi bilen olarak nitelendirirseniz ve insanlar da sizi buna inandırırsa komik duruma düşmekten öteye gitmezsiniz. Bir öğrencinin merakı asla bitmez.

Teknik Analizle uğraşan amatörler için küçük bir tavsiye istesek bu ne olurdu?

Pek çok ünlü teknik analizci teknik analizi kullanarak değil öğreterek para kazanır, teknik analizi kullanarak para kazanmak için değişik sistemleri öğrenmeniz ve trade stratejisi ile disiplini geliştirmeniz gerekir. Bunları size kimse öğretemez veya kendi sistemi verimliliğini yitireceği için öğretmez.

Şant Manukyan iş hayatı dışında neler yapar?

Kitap okur, köpeklere bayılır, devamlı spor yapar.

Sizi en çok etkileyen kitap ve film hangileridir? Neden?

Casablanca’yı 30 defa izlemiş olabilirim çünkü romantiğim.

Lord of the Rings ve Star Wars’u 29 kez izlemiş olabilirim çünkü hayalciyim.

Kayıp Zamanın İzinde – Proust. Çünkü iki tip insan vardır Marcel Proust’un Kayıp Zamanın İzinde kitabını bitirebilenler ve bitiremeyenler.

Şant Manukyan’a değerli vaktini bizlere ayırdığı için teşekkür ederiz.

.
fibobulten

fibobulten

Arkadaşlarınla Paylaş!