Ikaros’un Sayıklamaları

Kategori: Genel Kültür / Yazar: LOmecha

Ikaros'un Sayıklamaları Bilgi Teorisi
Ikaros’un Sayıklamaları

Seth Lloyd (kuantum bilgisayar teknolojisinin önderlerinden) gibi bilim adamları bilgiyi maddenin yapı taşı olarak tanımlarken etrafımızda meydana gelen her olayı bilgiler arası alışveriş olarak yorumlar. Seth Lloyd’a göre başlangıçta sadece kelime (bilgi) vardı.

Medeniyetin ilerleyişi bilginin malzemeyi dönüştürmesiyle mümkün olabildi. Su her zaman kaynıyordu fakat su buharı ile dişlileri döndüren buharlı makineler bilginin eseridir. Akıllı telefon alırken, bilginin dönüştürdüğü silikondan transistörlere para veriyorsunuz. Yani bilgiye para veriyorsunuz. Bu görüşü efsane kuantum fizikçisi John Archibald Wheeler “Düşünceden gelen şey (it from bit)” olarak formüle eder. George Gilder konuyu bir adım ileri taşır ve “Akıl maddenin üzerindedir (Mind over matter)” der.

Seth Lloyd’un maddenin yapı taşını bilgi olarak tanımlaması ve dünyada meydana gelen her olayı bilgi alışverişi olarak tanımlaması bizleri Ekonomi sisteminin de bilgi alışverişinden başka bir şey olmadığı sonucuna götürür. Bilgisiyle ormanda ağaç kesip bilgisiyle ağacı taşıyan adamdan aldığınız odun aslında adamın bilgisine yaptığınız ödemedir. Yaptığınız ödemede kullandığınız araçlar (para, gümüş, altın…) kendi bilginizi satarak çalıştığınız iş yerinde kazandığınız araçlardır. Yani odun satın alırken kendi bilginiz ile oduncunun bilgisini değiştirmiş olursunuz.

Bilgi Teorisi

George Gilder, Bilgi Teorisi’ni ekonomik gelişme ve refahın sağlanmasında kullanılabilecek bir araç olarak görür. Ona göre Bilgi Teorisi ekonomiyi dönüştürmede kullanılabilecek enfes bir enstrümandır. Bilgi ekonomisinde önemli olan tek şey büyük dişlilerin dengesi değil bilginin kendisidir (yani sürpriz). Bu yüzden her küçük dişli üretebileceği sürprizden dolayı büyük dişliler kadar ve bazen onlardan daha fazla bir öneme haiz olabilir. Küçük dişlilere verilecek önem daha çok yenilik, daha fazla iş ve daha güçlü ekonomi anlamına gelir.

Bilgi Teorisi - information teori - Bilgi kuramı
Bilgi Teorisi

Bilgi teorisine göre ekonominin ilerlemesi teşviklerle, kredilerle, reklamlarla sağlanmaz. Ekonomik ilerleme yüksek entropi bilginin (sürpriz buluşlar) düşük entropili sistemde (Devletin gereksiz kanunlarının olmadığı, gereksiz faiz politikalarının yaşanmadığı, popülist yaklaşımların yer bulmadığı, mülk hakkının saldırıya uğramadığı, hukukun üstün olduğu) akmasıyla başarılır. Yani girişimcinin özgür yaşadığı ortamdaki yaratıcılığı ile elde edilir. Determinizm, tiranlık, baskıcı rejimler ve devasa şirketlerin sürekli kollandığı denge ekonomisi düşük entropili sistemlerin düşmanıdır. 2011- 2014 yılları arasında bu küçük dişliler (startup’lar) Amerika’nın toplam üretiminin beşte birine sahip oldular. Bu dönemde ekonominin ürettiği yeni işlerin tamamı startup’ların eseridir.

Yepyeni Bir Ekonomik Model

Adam Smith ve onu takip eden determinist ekonomistlerin son kazaları 2008 yılındaki ekonomik krizdi. Bu krize sebep olanların ekonomistlerin kendileri oldukları hususunda mutabıkız.

Kazadan hemen sonra Ocak 2009’da Satoshi, gayet anarşist bir yaklaşımla yepyeni bir ekonomik model önerdi; Satoshi tamamıyla düşük entropili bir ağda bilgi akışını sağlayabileceğimiz bir buluş gerçekleştirdi. Krediye, teşviğe, devasa şirketlerin sırtlarının sıvazlanmasına ve reklama dayalı değil sadece inovasyona dayalı büyümenin garanti edildiği bir yapılanma ortaya koydu. Biz buna Blockchain 1.0 diyoruz. Blockchain bilgi ekonomisinin ürettiği ağdır. Çok düşük entropili bir yapılanmayı ifade eder. Blockchain teknolojisi doğum yeri olan ekonomi ekosistemini ilerki sürümlerinde aşacaktır. İnsanoğlunun her aktivitesi bir bilgi alışverişini ifade ettiği için, dünya üzerindeki her ne sistem olursa olsun, bu sistemleri daha az sürtünme ve daha büyük verimlilikle yeniden örgütleyebilecek yeni bir paradigmaya dönüşecektir. Hayatımızı zorlaştıran her türden yüksek entropili sistemleri soluklaştıracak ve bir gün hepsine bir son verecektir.

Zaten kripto dünyası, temelinde anarşik bir başkaldırıdır.
Blockchain teknolojisi

Normal hayatta yaptığımız her türlü aktivitenin, adımın, sözün, alışverişin bir bilgi (bit) karşılığı bulunur. Bir bit değeri vardır. Özellikle Internet of Things’in hayatlarımızda daha büyük yer kaplayacağı 2025 yılı itibariyle, insan-insan, makine-insan ve makine-makine arası blockchain ağları bu bit değerlerini bizlere verecekler. Günümüzdeki internet ağ yapılanması yeni Blockchain sürümleri ile tamamen Blockchain ağına dönüşecektir. Yeni Blockchain ağı sahip olduğu bütün ağ noktaları (insan, makine) ile üzerinde akan bit’leri ölçümleyebilecek ve aktivitelerimizin bit değerlerini bizlere iletecektir. Diğer tabirle günümüzde piyasadaki fiyatı belirlediğini ve piyasayı devamlı bir dengeye oturttuğunu düşündüğümüz görünmez el hâline dönüşecektir. John Archibald Wheeler ifade ettiği “Düşünceden gelen şey (it from bit)” gerçekleşecektir.

Blockchain teknolojilerinde düşük entropiyi, aracıları ve gereksiz müdahaleleri ortadan kaldırarak bir konsensüs çerçevesinde sağlıyoruz. Bu sayede daha özgür, daha eşit ve daha adil sistemlere ulaşabiliyoruz. Blockchain teknolojisi ile bireyin önemi, bireylerin oluşturmuş olduğu yüksek entropili örgütlenmelerin önüne geçiyor. Kropotkin’in devletleri gereksiz ve milletin üzerinde yük gören ve bu yüzden yıkılmaları gerektiğini söyleyen anarşik düzenine yaklaşıyoruz. Sürekli belli zümrelerin sopası hâline dönüşen devlet yapılanmalarını yıkıyor ve bireylerin kendi denetimine açık bir sisteme geçiş yapıyoruz.

Zaten kripto dünyası, temelinde anarşik bir başkaldırıdır.

.
LOmecha

LOmecha

Twitter

*Lomecha’nın kitaplarına buradan ulaşabilirsiniz.

Arkadaşlarınla Paylaş!