Market Büyüklüğü Üzerine

Bir konu hakkında ne kadar farklı görüş varsa, o kadar dengeli sonuca varılabilir. Market büyüklüğü hakkında süregelen beyin fırtınasına bir düşünceler silsile de ben ilave edeyim.

FİBO”nun ikinci sayısında, değerli Mehmet Hasan Tufan Nietzsche’den ve “Pazar yerindeki sinekler”den bahsetmişti. O kadar felsefik olmasa da ben de “Market Büyüklüğü” üzerine yazmak istiyor ve yazıma başlıyorum: Böyle buyurdu Market Maker!

Bir coin’in market büyüklüğü, coin’in o anki dolar fiyatının dolaşımda olan (circulating supply) adediyle çarpılması ile hesaplanmaktadır. Piyasada hâlihazırda olan iki bin civarındaki coin ve token’ın market büyüklüğünün toplanması ile Tüm Market Büyüklüğü (Total Market Cap) hesaplanmaktadır.

Tüm Market Büyüklüğü hakkında çıkan bu hesaplamanın, marketin gerçek büyüklüğünü ortaya koymadığı tartışmaları güncelliğini korumaktadır. Bunun için ise farklı kaynaklar birçok sav ortaya atmıştır. Geçerliliğini en fazla koruyan sav ise “Market büyüklüğünün gerçeği yansıtmadığı, olması gerektiğinden çok yüksek bir Market Büyüklüğü’nü yaşadığımız” hakkındadır. Bu sav için nitelikte ise iki kuvvetli madde destek ve ispat niteliğinde sunulmaktadır.

  1. Markette ne idüğü belirsiz çok fazla coin ve token var. Bu da Tüm Market Büyüklüğü’nde abartı bir şişkinliğe sebebiyet vermektedir.
  2. Dolaşımda olan coin’lerin çok büyük bir kısmı belirli kurum, kuruluş veya gruplarca cüzdanlarda muhafaza edilip, borsalarda işlem görmüyor. Bu da bize gerçek Market Büyüklüğü’nü vermiyor.

İlk maddeyi biraz açalım.

Bu yazıyı yazdığım an Tüm Market Büyüklüğü 220.355.001.985 dolar (220 milyar dolar olarak yuvarlıyorum) ve Bitcoin harici Market Büyüklüğü (Excluding Bitcoin) 105.719.463.933 dolardı (105 milyar olarak yuvarlıyorum).

Haliyle şişmiş bölüm olarak Market’in anası, babası Bitcoin olması sebebiyle, 105 milyar dolarlık kısmı alacağız. Şayet Bitcoin Market Büyüklüğü’nü şişmemiş olarak kabul edip değerlendirmeye alırsak sonuç istatistiksel olarak anlamsız çıkacaktır.

Market büyüklüğü en yüksek olan ilk 10 altcoin’in market büyüklüğünü topladığımızda aşağı yukarı 72.4 milyar dolarlık bir market büyüklüğüne ulaşmaktayız. (Bunun içerisinden Tether, TUSD, USDC türevlerini çıkartıp çıkatmamak gerektiği ayrı bir tartışma konusudur.) Bundan sonraki kısımda ise DASH, ZEC, XEM, QTUM, NEO, DOGE, ETC ve benzeri birçok kendini ispatladığı kabul edilen araçları ve eskiden markette var olan coin’leri değerlenirirsek bu rakamın -tek tek hesaplamasam da- 90 milyar dolarlara yaklaştığını görmekteyim. Geri kalan 15 milyar dolarlık kısım market büyüklüğünü yüzde 7-15 arasında etkilemektedir.

Naçizane düşüncem şudur: “Market’te iki bin coin var” demek yerine, yüzde 7-15’i temsil eden kısmı değerlendirmeden çıkararak kuru kalabalığı ortadan kaldıralım ve geriye kalan 90 milyar dolar üzerinden konuşalım.

Bu rakamı etkileyen kaç tane yeni araç olduğunu düşünürsek EOS, Cardano gibi pek çok yeni yüksek market büyüklüğüne sahip oluşum mevcuttur. Bcash, BTG, BCD tarzı Bitcoin forklarını da bu büyüklüğe ilave edebiliriz.

Her yeni teknolojiyi, gelişimi, değişimi incelediğimiz gibi bu yeni araçlar konusunda da “Bu yeni coin ya da token Blokzinciri’ne ve insanlığa ne sunuyor, hangi ihtiyaca çözüm buluyor?” sorusunu bir sormamız gerekiyor. Öyle ya da böyle EOS’a “Scam!” diyecek, ADA’ya “Balon!” diyecek onca insan çıkacaktır. Ancak spot başlıkta kullandığım cümleye dönecek olursam ne kadar farklı görüş olursa, sonuç o kadar dengeli olacaktır.

Ufak bir örnekle açıklayacağım.

EOS, ADA, Bcash, TRX’i değersiz olarak gören bir yatırımcı, kafasında bu 90 milyar dolarlık büyüklüğün neredeyse 20 milyarının gereksiz olduğunu düşünmekte ancak başka bir yatırımcı ise sadece OMG’yi değersiz görebilir ve kafasında sadece 500 milyon dolarlık bir fazlalık olduğunu düşünebilir. Bu şekilde on binlerce insanın görüşünü bir kazana koyup karıştırırsak daha gerçekçi bir sonuç doğurur ve tek bir doğruyu ortaya çıkarır:

Herkesin gördüğünü görün!

Hangi coin’lerin var olup olmayacağını zaman gösterecektir. Varsın bunu temel analizciler düşünsün, ben yalnızca zavallı bir teknik analizciyim. Teknik analizin genel kurallarından “Herkesin gördüğünü görmek gerekir ve lütfen öküz altında buzağı arama!” çerçevesinde, bu “zavallı teknik analizci” şuan buna kafa yormuyor ve kullandığı analiz araçlarının her türlü enstrüman ve Tüm Market Büyüklüğü üzerinde bire bir çalıştığını ve grafik analizlerinin daha verimli çalıştığını düşünüyor. (Bu konuda düşüncelerimi Fibo’nun ikinci sayısında belirttim.) Şu an için bu coin’lerin Market Büyüklüğü’nün içinde olduğunu ve analizi yaparken bu gerçekliğini kabul etmemiz gerekmektedir. Şayet günün birinde bu yüksek büyüklüğe sahip coin kardeşlerimiz olmazsa teknik analiz grafiklerinin de eski trendlerine, fibonacci seviyelerine ve analiz araçlarına uygun olarak çalışacağını düşünmekteyim.

Basit bir örnek verecek olursam; A, B ve C coin’lerinden A ve B’nin değerini kaybetmesi halinde, C’nin değerinin artarak grafiğin dengeleneceğini savunmaktayım. Yanlış anlaşılmasın, C’nin değerinin yükselmesini, paranın C’ye akması olarak yorumlamayacağım. Bir sonraki küçük başlıklarda para girmeden cap artışından ve Tüm Market Büyüklüğü’nün dengelenebileceğinden bahsedeceğim.

Ancak insan yine de genel kural dışına çıkıp kendine “Acaba Market Maker’ın kendi değerlendirdiği bir Altcoin endeksi var mı?” diye sormadan edemiyor. En iyisi kendi kafamı da sizin kafanızı da karıştırmadan, herkesin gördüğünü görmeye devam edeyim.

Cüzdanlarda tonla coin var, biraz da ondan bahset bakalım!

Coin’lerin çok büyük bir kısmının cüzdanlarda olduğu ve hâlâ borsalarda işlem görmemesi, kabul edilmemesi imkansız, ispatlanmış bir gerçekliktir. A coin’inin fiyatının 1 dolar olduğunu ve dolaşımda 1 milyar adet coin’i olduğunu varsayalım. Bunların da 950 milyonunun cüzdanlarda depolandığını ve 50 milyonunun borsalarda işlem gördüğünü kabul edelim. Bu tür durumlarda insanların kafasında oluşan çelişki Market Büyüklüğü tanımı ile Marketteki Paranın Miktarı arasındaki farklılıktan kaynaklıdır. A coin’inin market büyüklüğünün 1 milyar dolar olması, toplamda 1 milyar dolar yatırım aldığını göstermemektedir. Market büyüklüğü sadece “şu anda 1 milyar adet coin’i bu fiyattan alırsam ne kadar para ödemem gerekir?” ya da “1 milyar coin’in hepsine sahibim, bunların hepsini sattığımda elime kaç dolar geçer?” sorusuna tahmini bir değerdir. Bu mümkün müdür?

Asla!

Ben elimdeki 1 milyar A coin’ine 1 milyar dolarlık alım emri bulabilecek miyim?

Hayır!

Peki ben 1 milyar dolarımla dolaşımda olan 1 milyar A coin’i, tanesi 1 dolardan olmak üzere, 1 milyar coin’lik bir satış emri bulabilecek miyim?

Hayır!

A coini 1 dolar iken satış emirlerinin derinliğinin olmaması sebebiyle yaklaşık 10.000 dolarlık bir alım ile fiyatı 2 dolara yükselttiğimizi varsayalım. Market büyüklüğü 2 milyar dolara çıkacaktır. Eee piyasadaki parayı mı gösteriyormuş Market Büyüklüğü?

Hayır!

Şayet fiyat 2 dolara çıktıktan sonra 1.99 dolarda değil de 1.01 dolarda bir alım emri bekliyorsa (“Şaaaak!” esprisi yapmamak için kenimi zor tutuyorum), 10 dolar tutarlık bir ‘sat’ emrine bile Market büyüklüğünü 1 milyar dolar düşürebilmekteyiz. Peki Market Büyüklüğü Fibo okuruna para çıkışını gösteriyor muymuş?

Hayır!

Ancak ortada bu denli büyük hareketler söz konusuysa daha çok alıcı ve satıcı piyasaya girerek fiyatı istemsizce dengeler. Giren veya çıkan para, piyasadaki parayı göstermeyecek olsa da alıcı ve satıcı tatmin olduğunda fiyat bir noktada sabitlenir ve bu da ortalama bir değer olarak Market Büyüklüğü’nü bizlere verir. Alıcı ve satıcının piyasaya girmediği durumlarda ise zaten fiyatın geri çekilmemesiihtimali söz konusu değildir.

Peki biz bunları tek coin’de konuştuk. Tüm Market Büyüklüğü’nü ele alalım.

Birçoğumuz kıyamet senaryosu yazmayı severiz ve Mad Max hastasıyız. Bir kıyamet senaryosu yazalım. A, B ve C coin’lerinin market büyüklüğünün (her biri 1 milyar dolar) ve dolar (her biri 1 dolar) değerlerinin eşit olduğunu A ve B coin’lerinin gelecek zamanda tabiri caizse scam çıktığını, C coin’i hakkında herhangi
bir olumlu ya da olumsuz haber olmadığını varsayalım. A ve B coin’lerinin birden satış baskısı yediğini ve sıfıra yakın değerlere düştüğünü düşünelim. Toplamda 3 milyar dolar olan market büyüklüğü A ve B coin’lerinin sıfıra inmesiyle 1 milyar olması bir ihtimal dahilinde olsa dahi teknik analiz araçları, yatırımcılar veya yapay zekalı botlar aracılığıyla Market Büyüklüğü grafiğini bir şekilde dengeleyeceğini düşünmekteyim. Bunu dengeleyebilmesinin yolu ise C coin’ini gerek para akışı sağlayarak gerek sağlamayarak (emir değişimleri) değerlendirmek olacaktır.

Aslında bu tür durumlar yaşamadığımız şeyler değil. Ufak çaplarda da olsa geçtiğimiz aylarda gözlemledik. Gerek düşük market büyüklüğüne sahip coin’lerin fiyatlarının şişirilmesi ile, bazen de yüksek market büyüklüğüne sahip coin’lerin fiyatlarının yükseltilmesi ile Tam Market Büyüklüğü’nde neredeyse kusursuz bir şekillenme sağlandığını gözlemledim. Özellikle Ripple’ın ani yükselişinin durakladığı bölgenin Altcoin ve Total Market Büyüklüğü’nün kritik noktalarında duraklamış olması beni botların ve algoritmaların marketinde olduğumuz fikrine daha çok inandırmaktadır. Bir de Ripple’ın 3.5 dolardan düşerken oluşturduğu en hacimli dağıtım bölgesinden döndüğünü düşünürsek her şeyin kuruşu kuruşuna botlar tarafından hesaplandığını düşünmekteyim.

Konu Skynet ve makinelerin yükselişine varmadan sonuca odaklanalım.

Oluşan fiyat ve Market Büyüklüğü, değer olarak sadece bir ortalamadan ibarettir. Toplam reel yatırım miktarını göstermez.

Yüz milyar dolarlık bir büyüklüğü satın almaya kalkarsak yüz milyar dolara alamayacağımız gibi, yüz milyar dolara da satamayız. Büyüklük yine ortalama bir kavramdır.

Günün birinde bahsettiğimiz A coin’inin borsalarda işlem gören miktarının artması, fiyatını ve Market Büyüklüğü değerini istatistiksel ve matematiksel olarak homojen hale getirecektir.

Coin’lerin tamamının borsalarda işlem görmemesinin bize eksik bilgi vereceğini söyleyebilsem de yanlış bilgi vereceğini de kesinlikle iddia edemem. Cüzdanlardaki coin’ler yavaşça çıkarken, bu veriler üzerinden piyasaya akacaktır.

Dolaşımdaki miktarlar borsaya sürülene kadar elde bulunan verileri kullanmamız gerektiği, şu ana kadar bu verilerin teknik analiz anlamında sorunsuz çalıştığı -bir de yapay zekalı algoritmaların bu verilere göre işlem yaptığını düşündüğümüzde- tarafımca kaçınılmazdır.

Dile getirilen kıyamet senaryosu gerçekleşse dahi Market Büyüklüğü grafiklerinin yatırımlarımız için bizlere yön gösterebileceğini düşünmekteyim.

Beni yanlış çıkartacağını düşündüğüm asıl konu şudur:

Peki ya Market Maker elindeki A, B ve C coin’lerinin tamamını yavaş yavaş değil de birden “ŞAAAAAAK!” diye satarsa?

“Böyle buyurdu Market Maker!”

O zamana kadar zengin olmanızı dilerim!

Okuduğunuz için siz değerli “FİBO” okurlarına teşekkür eder, saygılar sunarım.

.
Jind Mahi

Jind Mahi