Open Interest

Kategori: Egitim, Teknik Analiz / Yazar: Onur Göksungur

Finansal spot piyasalarda fiyat hareketlerini destekleyen en önemli unsur hepimizin bildiği üzere hacimdir. Hacim, o gün içerisinde (ya da hangi zaman periyoduna bakılıyorsa) alınan ve satılan enstrümanın toplam adetini rakamsal olarak bizlere sunan veridir. Yükseliş trendinde hacim de fiyatlarla beraber yükselmeli, düşüş gösterdiğinde ve yatay seyrettiğinde düşüş gözlemlenmelidir. Charles Dow’un söylediği üzere “hacim, trendi teyit etmelidir”. Çünkü hacim, fiyat hareketlerinin arkasındaki heyecanı, desteği gösterir. İşlem hacminin fiyat hareketlerini desteklemediği durumlarda ise uyuşmazlıklara bakılır. Teknik göstergeleri okurken bilgisi az ya da çok olan herkesin baktığı olmazsa olmaz veridir hacim.

Ancak özellikle bizlerin ilgi alanında olan kripto paraların vadeli işlemler piyasasında işlem görmeye başlaması ile hemen hemen tüm göstergelere dahil olan hacmin tek başına yeterli bir veri olmadığını görüyoruz. Bunun yanında vadeli işlemler piyasasının temel taşlarından biri olan Open Interest (Açık Pozisyon Sayısı) verilerine bakmak da oldukça elzem.

Vadeli işlem piyasalarında, spot piyasalarda olduğu gibi işlem hacmi rakamlarını yükselenler ve düşenler olarak ayıramayız. Çünkü bu piyasalarda hareketi sağlayan işlem hacmi değildir. Kaç adet kontrat alınmışsa karşılığında o kadar adet kontrat satılmış demektir. Örneğin ilgili günün işlem hacmi 100 birim ise bunun 70’i alıcı, 30’u satıcı kaynaklı diyebiliyoruz ancak vadeli işlem piyasalarında açık pozisyonlara baktığımızda 100 kontrat alınmışsa karşılığında 100 kontrat satılmış demektir.

Open Interest açık kalan pozisyondaki sözleşmelerin sayı olarak miktarıdır. Kimi yerde açık pozisyon sayısı, kapatılmamış, tasfiye edilmemiş, likide edilmemiş olarak ifade edilir. Spot piyasalarda al ve sat olarak bildiğimiz kavramlar vadeli işlem piyasalarında al için uzun pozisyon (long), sat için kısa pozisyon (short) ifadeleri ile kullanılır. Open Interest ise long (veya short) pozisyonların toplam sayısıdır. Hem long hem de short pozisyonların toplamı değil, tek birinin toplamını ifade eder. Long ve Short pozisyonların sayısı her zaman birbirine eşit olmalıdır.

Daha iyi anlaşılması adına tablodaki örneği inceleyelim.
Short - Long Pozisyon Sayısı ve İşlem Hacmi.
Tablo 1: Short – Long Pozisyon Sayısı ve İşlem Hacmi.

Piyasada 3 yatırımcı olduğunu varsayalım. İlk işlem gününde Ahmet 5, Mehmet ise 4 adet long (uzun) pozisyon kontrat alıyor. Bu pozisyonlara karşılık gelen 9 adet short (kısa) pozisyonu da Can alıyor. Günün sonunda toplam işlem hacmi 9, açık pozisyon sayısı (open interest) ise 9 longa karşılık 9 short açıldığı için 9 oluyor. İkinci gün Ahmet long pozisyonlarının 3 adetini kapatıyor ve açık pozisyon sayısını 2’ye düşürüyor. Mehmet ise 2 ilave long pozisyon daha alarak toplam 6 açık pozisyona erişmiş oluyor. Ahmet 3 pozisyon kapattı, Mehmet ise 2 pozisyon açmış oldu. Aradaki 1 pozisyon açığını da Can kapatacağı için o gün için Can’ın işlem hacmi 1, açık pozisyon sayısı ise 8’e düşüyor. İkinci gün oluşan toplam hacim 3 iken, açık pozisyon sayısı ise 8’e düşmüş oluyor. İlk işlem gününde hacim ve açık pozisyon sayısı eşitken, her geçen gün bu oran yapılan işlem doğrultusunda değişiyor.

Açık Pozisyon (Open Interest) Değişimi.
Tablo 2: Açık Pozisyon Değişimi.
Konuyu biraz daha özetlersek şu sonuca ulaşıyoruz.

Aşağıdaki verileri incelediğimizde vadeli işlem piyasalarında fiyat hareketleri ile beraber hacmin neden tek başına ele alınmayıp açık işlem sayıları ile beraber değerlendirilmesi gerektiği açıkça ortaya konuyor.

Fiyat, Hacim, Açık Pozisyonlara (open interest) göre market yorumu.
Tablo 3: Fiyat, Hacim, Açık Pozisyonlara göre market yorumu.


Aşağıdaki örnekte ise fiyat yükselirken çoğu kişi hacim düşüşüne odaklandı. Ancak yükselen open interest verileri ile beraber ele alınsaydı bullish senaryo içerisinde olabileceğimiz fikri daha belirgin şekilde görünecekti. İkinci kısımda ise fiyat yükselişi devam ediyor ancak bu defa hacimle beraber open interest verileri de düşüş gösteriyor. Bunun cevabı yukarıdaki tabloda var. Önümüzdeki günler ne gösterecek hep beraber izleyip göreceğiz.

Binance BTCUSDT Fiyat-Hacim-Open Interest Örneği
Grafik 1: Binance BTCUSDT Fiyat-Hacim-Open Interest Örneği
.
Onur Göksungur

Onur Göksungur

Twitter

Arkadaşlarınla Paylaş!