Yatırım Stratejisi ve Psikolojisi

Kategori: Egitim, Kripto Para / Yazar: Barış Büyüktaş

Yatırım Stratejisi

Portföy yönetimi ve risk analizi nasıl yapılmalı? Yatırımda amaç nedir?

Yatırımda amaç tasarruf ettiğiniz net finansın, parasal değerinin arttırılmasıdır. Para piyasalarında yatırım yapmak ise hisse senedi, tahvil, yatırım fonu, faiz, kripto vb. yatırım araçları ile olur. Bu yatırım araçlarının bazıları risk içermez, bazıları ise yüksek risk barındırır.

Kripto para piyasasında, ilk defa işlem açmaya başlayan insanların genel olarak yaptığı en büyük yanlıştan bahsedeceğim. Bu piyasada insanlar işleme başlar başlamaz kısa sürede para kazanma ve akabinde zengin olma hayaline kapılırlar. Fakat borsada işlem yapan insanların çoğu sistemli bir şekilde para kaybetmektedir.

Buna kısaca dört faktör neden oluyor;
  1. Teknik ve temel analiz bilgisindeki eksiklik
  2. Trade yapabilecek psikolojik yetersizlik
  3. Risk yönetimi bilgisinin olmaması
  4. Stratejinin olmaması

İlk başta herkes sinyal usulü çalışır. Birileri al dedi diye alır, sat dedi diye satarlar. Başkalarına bağımlı işlem açmaya başlar, bir noktadan sonra büyük kayıplar yaşarlar ve nedenlerini sorgulamaya başlayarak yukarıda belirttiğimiz üç nedene ulaşırlar.

Para piyasalarında teknik ve temel analiz bilgimizle stratejiyi iyi belirlemek ve psikolojiyi iyi yönetmek (dış etken olmadıktan sonra) kazanç demektir. Öncelikle kendimize uygun strateji belirlemek zorundayız ve bu stratejiyi her zaman güncellemeliyiz. Bu yüzden size bu yazıda strateji önermek yerine kendinize uygun stratejiyi belirlemeniz ve piyasayı nasıl okumanız gerektiği ile ilgili bilgiler vermek istiyorum.

Öncelikle piyasa sizin için ne ifade ediyor.

Para piyasalarında hangi vade ile işlem yapmayı düşünüyorsunuz? Aylık geçiminizi buradan mı karşılayacaksınız? Portföyünüzü gerektiği zaman arttırabilir misiniz? Sık sık para çekmeniz gerekecek mi? Sizin için önemli olan Bitcoin mi, Dolar mı? Bu soruların cevaplarına göre kendinize en uygun stratejiyi belirlemeniz gerekecek.

Örneğin ben genel olarak aylık para çektiğim için her zaman dolar bazlı bakıyorum. Portföyüme gerektiği yerde takviye yapabiliyorum. Bu bağlamda benim için her zaman dolar bazlı bakmak daha mantıklı oluyor. Çünkü kripto para piyasası gibi volatil bir piyasada Bitcoin’in ani hareketlerine karşı daha hızlı reaksiyon alabiliyor daha rahat işlem açabiliyorum. Ama buna rağmen doğru yerde Bitcoin bazlı bakmak çok kazançlı olabiliyor. Örneğin BTC’nin 3150 dolardan 14000 seviyelerine geldiği süreçte dolar bazlı bakıyor olsak bile Bitcoin ile işlem açmamız ve Bitcoin’de durmamız daha mantıklı bir işlem olacaktı.

Risk Yönetimi
Risk Analizi ve Portföy Yönetimi

Gelelim piyasada en önemli nokta olan risk analizi ve portföy yönetimine. Başlangıç seviyelerinde olan arkadaşlar genel olarak “all in” dediğimiz tüm bakiyeyle aynı coin’i almanın sıkıntısını yaşarlar. %3-5 zararı kabul edip stop olmadıkları için de zarar gittikçe büyür ve bir süre sonra mecburen hodl etmek zorunda kalırlar. Portföy yönetiminizi çok iyi yapmanız gerekiyor. Para piyasalarında yapılan en büyük yanlışlardan biri zarardaki pozisyonu kapatmayıp kârdaki bir pozisyonu kapatmaktır. Genel olarak finans sektöründe “Yeşil ağacı kesme” cümlesini çok duymuşsunuzdur. Bu, trendi devam ettirmek anlamına gelir. Örneğin 2 tane işlem açtınız. Bir işleminiz zararda diğer işleminiz ise kârda. İnsanlar çoğunlukla kârdaki işlemlerini kapatıp zarardaki işlemlerine ekleme yapıyor. Aslında yapmanız gereken zarardaki işlemi kapatıp kârdaki pozisyonunuzu iyi yönetmek. Her zaman kabul edebileceğiniz bir zarar noktanız olmalı ve işleminiz o noktaya gelirse işlemi kesinlikle sonlandırmalısınız.

Piyasaya bir canlı gibi davranmak büyük bir yanlıştır. Piyasanın sizin işlemlerinize göre hareket ettiğini düşünmek ve siz ne yaparsanız tersi yönünde ilerlediğini düşünmek büyük bir hata. Özellikle kripto para piyasasındaki arkadaşlardan; “Ben sattım çıktı, ben aldım düştü” cümlelerini çok duyarız. Fakat bu arkadaşlar yanlış noktalardan işleme girdiklerini asla kabul etmezler. Sen neden oradan aldın veya neden oradan sattın? Esas sorulması gereken bu iken bu arkadaşlar genel olarak piyasanın onlara düşman olduğunu düşünmeye devam ederler. Açıkçası finans sektöründe duygulara çok fazla yer verilmemeli. “İnşallah” veya “umarım” tarzı kelimeleri kullanmaya başladığımızda teknik analizden ve gerçekçi boyuttan uzaklaştığımız için piyasadan biraz uzaklaşıp kafamızı toplamamız gerektiğini düşünüyorum.

Risk yönetimini nasıl yapıyorum?

Ben kendi risk yönetimimden bahsedecek olursam benim için para piyasalarında işlemler biraz daha farklı. Elimde rahatça kullanabileceğim bir bakiyem varsa zarar etme oranım çok düşük oluyor. Genellikle stop olmuyorum. Bu yüzden de Twitter’da paylaştığım coin’lerde stoploss noktası paylaşmıyorum. Çünkü bana göre stoploss kişinin portföyünün büyüklüğü, alabileceği riski ve o işleme girdiği portföyün büyüklüğüne göre farklılık gösterir. Ben bir coin’i alırken belirlediğim destek noktasına gelirse ekleme yapıp biraz fiyat yükselince zararsız çıkmaya çalışıyorum. Genel olarak otomatik stoploss koymuyorum. Her zaman piyasaya baktığım için stoploss işlemlerimi manuel yapmaya çalışıyorum. Çünkü çok volatil bir piyasa olduğu için stoploss emirlerimin gerçekleşip tersi yönünde işlemler olabileceğini düşünüyorum. Bunu zamanında da çok yaşadım.

İyi bir trader gerektiği zaman iyi risk alabilecek olandır.

Konuyu toparlayacak olursam; bana göre iyi bir trader gerektiği zaman iyi risk alabilecek olandır. Stop noktanız iyi seviyede ise portföyünüze göre güzel bir oranla işlem açmanız çok da mantıksız olmaz. Ama teknik bilgi ile egoyu karıştırırsak bunun sonuçları da her zaman ağır olur. Mesela Forex sektöründe portföyün %5’inden büyük işleme girmek tavsiye edilmez. Çünkü kaldıraçlı bir piyasa olduğu için büyük kayıplar yaşama ihtimaliniz olur.

Ancak çoğu arkadaşımız, kripto para piyasasında margin işlemleri tercih etmemekte. Bu yüzden portföyünüzün %25’i ile işlem yapmak doğru bir nokta ise çok riskli olmayacaktır. Bu örneği çok tavsiye etmiyorum fakat ben gerektiği noktada all-in işlem açabilen bir insanım. Nadiren de olsa bunu yapıyorum. Gerçekten güvendiğim bir işleme risk-kazanç oranı yüksek ise all-in giriyor, stop seviyemi çok yakına ayarlıyorum. Bunu herkes için tavsiye etmiyorum. İyi bir eğitim geçmişiniz var ise zaten bunun çok da mantıksız bir durum olmadığını anlayacağınızı düşünüyorum.

Açıkçası strateji konusunu toparlamak çok zor. İşlem açmanın püf noktalarını, stoploss seviyelerinin detaylarını, piyasa dinamiklerini okumayı, teknik verileri doğru okumayı anlatmam gerekli ve bunların hepsini tek bir yazıda toplamam zor ve karışık olur. Bu konuların hepsini öğrendikten sonra bir strateji belirlemeniz daha mantıklı olur. Bu arada bir strateji ile gerçekten uzun yıllar işlem açacağınızı düşünmek büyük hata olur. Piyasa dinamikleri her zaman değiştiği için siz de ona göre stratejinizi değiştirmek zorundasınız.

Bundan sonraki yazılarda çok daha derin bir şekilde konu konu gidebileceğimizi düşünüyorum.

Okuduğunuz için teşekkür ederim, saygılar.

.
Barış Büyüktaş

Barış Büyüktaş

Twitter

Arkadaşlarınla Paylaş!